CHP Genel Başkan Yardımcısı Yankı Bağcıoğlu “6 Şubat Depremi ve Alınan Dersler” ile ilgili yazılı bir açıklama paylaştı. Genel Başkan Yardımcısı Bağcıoğlu’nun açıklaması şöyle:

“6 Şubat 2023’te yaşadığımız büyük felaketin üçüncü yılı .

Kahramanmaraş merkezli depremler, 11 ilimizi yıktı, on binlerce vatandaşımızı hayattan kopardı, milyonlarca insanımızın yaşamını derinden sarstı.

Hayatını kaybeden yurttaşlarımızı bir kez daha rahmetle anıyor, yakınlarını kaybeden ailelerimize sabır diliyorum.

Depremin ilk anından itibaren fedakârca mücadele eden arama kurtarma ekiplerine, gönüllülere ve tüm destek veren kurumlara minnettarız.

Ancak, yaşadığımız büyük acının bizlere gösterdiği bir gerçek var.

Doğal afetlerle mücadelede en güçlü ve en organize kurumlarımızdan biri olan Türk Silahlı Kuvvetleri’nin rolü hâlâ tam anlamıyla değerlendirilmemektedir. Depremin ardından geçen üç yılda, afet yönetimine dair birçok konuda değerlendirme yapıldı, eksiklikler tartışıldı, ama ne yazık ki temel bazı yanlışlar giderilmedi.

6 Şubat depremleri, afetin ilk saatlerinde koordinasyonun ne kadar önemli olduğunu hepimize gösterdi. O saatlerde yapılan ya da yapılamayan müdahaleler, binlerce insanımızın yaşamını belirledi.

İşte tam da bu noktada, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin sahip olduğu disiplinli yapı, güçlü lojistik kapasite ve hızlı harekete geçme kabiliyeti, afet yönetiminin en kritik unsurlarından biri olarak değerlendirilmelidir.

Türk Silâhlı Kuvvetleri, başarı ile icra ettiği harekât görevleri gibi savaş dışı bir faaliyet olan afetlerde de Türk milletine en büyük desteği sağlamaya muktedirdir.

Ancak mevcut Türkiye Afet Müdahale Planı’nda (TAMP), TSK ‘esas çözüm ortağı’ olarak değil, yalnızca ‘destek çözüm ortağı’ olarak tanımlanıyor. Bu, büyük bir eksikliktir.

Türkiye’nin en organize, en donanımlı ve en hızlı harekete geçebilen gücü olan TSK, afet anlarında yalnızca destekleyici bir unsur olarak görülmemelidir.

Afetlerin yarattığı kaos ortamında birçok kurum ve yapı dağılabilirken, TSK’nın disiplinli organizasyonu, lojistik altyapısı ve geniş insan gücü, krizin yönetilmesinde merkezi bir rol üstlenmelidir.

Öncelikle sahra hastaneleri de dahil tüm imkân ve kabiliyetleri ile askerî sağlık sistemi yeniden tesis edilmelidir.

Depremlerde veya büyük afetlerde, bölgedeki mülki amirlerin etkisiz hale geldiği durumlar olabilir. Böyle anlarda TSK birlik komutanları, kanunla tanımlanmış şekilde, talimat beklemeksizin inisiyatif alarak müdahale yetkisine sahip olmalıdır.

TSK İnsani Yardım Tugayı önceki işlevine kavuşturulmalı, ayrıca ilave olarak yurdun değişik bölgelerinde, afetlere müdahale konusunda özel eğitim almış, lojistik kabiliyeti yüksek, araç ve teçhizatı eksiksiz sivil asker uzmanlardan oluşmuş istihkam birlikleri teşkil edilmelidir.

TSK’nın mevcut arama kurtarma birlikleri modernize edilmeli; tüm personel temel, belirlenecekler ileri seviye afet müdahale eğitimlerinden geçirilmelidir.

THY kargo uçakları, Hava Kuvvetleri ile koordineli çalışmalı gerekirse kontrolüne girmelidir.

6 Şubat depreminde yaşanan zafiyetler de dikkate alınarak; afet durumunda hangi bölgede hangi askeri birliğin hangi teçhizat veya araçla görevlendirileceğine yönelik AFAD’ın destek talebi yapıp yapmamasına bağlı kalmaksızın müdahale planları yapılmalıdır.

Ayrıca; özellikle İstanbul gibi denize kıyısı iller için afet sonrası kurtarma ekiplerinin ve yardımların deniz yoluyla ulaştırılması ile tahliye maksatlı kullanılmak üzere belirlenen deniz limanları ve marinaların güçlendirilmesi yapılmalıdır.

Bu bölgelere yardım getirecek Deniz Kuvvetleri Komutanlığı gemileri dahil kamu ve özel sektöre ait gemiler şimdiden belirlenmeli, denemeler yapılmalı ve periyodik olarak görevlendirme listesi güncellenmelidir.

Askeri sağlık sistemi yerle yeksan edildiği için; hastane maksatlı kullanılacak Deniz Kuvvetleri Komutanlığı gemilerinde görevlendirilecek sivil sağlık ekiplerinin ismen ve tıbbi malzemelerin ise nereden alınacakları şimdiden belirlenmeli ve güncel tutulmalıdır.

Çeşitli defalar ikaz ettiğimiz gibi, Sağlık Bakanlığı envanterine özellikle afet durumlarında acil müdahale için kullanılmak üzere Hastane Gemisi dahil edilmeli, bu proje süratle realize edilmelidir.

Yıkıma yol açmayan bir deprem sonrası bile haberleşmede ciddi sıkıntılar yaşanmıştır. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, yaşanabilecek kriz durumlarında kesintisiz iletişim sağlayacak tedbirleri almalıdır. Yoğun kullanım talebi bahane olamaz, ilgili GSM şirketlerinin oluşacak yoğunluğu dikkate alarak şimdiden tedbirler alması zorunludur.

Devletin tüm kurumlarını içine alan, afet anında ortak karar ve veri paylaşımı yapabilecek dijital bir bilgi yönetim sistemi hayata geçirilmelidir. Bu sistem, dinamik ve anında karar almayı mümkün kılmalıdır.

Seferberlik veri tabanlarının benzeri, afetler için de kurulmalıdır. Nerede kaç iş makinesi var? Kaç personel eğitilmiş? Hangi birlik ne kadar sürede intikal edebilir? Bunların hepsi önceden bilinmeli ve test edilmelidir.

Nasıl savaş hazırlıkları yıllık seferberlik tatbikatları ile test ediliyorsa, afet müdahalesi de aynı ciddiyetle, aynı çapta ve gerçekçi tatbikatlarla sınanmalıdır.”